De S&P 500 is een Amerikaanse aandelenindex die de koersprestaties bijhoudt van 500 van de grootste beursgenoteerde bedrijven in de Verenigde Staten. De index geldt wereldwijd als een van de belangrijkste graadmeters voor de gezondheid van de Amerikaanse economie en aandelenmarkt. Als je wilt begrijpen hoe het er op Wall Street voor staat, kijk je vrijwel altijd naar de S&P 500.
De naam staat voor Standard & Poor’s 500, vernoemd naar het financiële bedrijf Standard & Poor’s dat de index beheert en publiceert. In de volksmond wordt de index ook gewoon “de S&P” of “de S&P 500” genoemd.
Hoe werkt de S&P 500?
De index bundelt 500 grote Amerikaanse bedrijven uit uiteenlopende sectoren: denk aan technologie, gezondheidszorg, financiën, energie en consumentengoederen. Bekende namen die deel uitmaken van de index zijn Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet (Google) en Tesla. Samen vertegenwoordigen deze bedrijven een zeer groot deel van de totale beurswaarde in de VS.
De S&P 500 is een marktgewogen index. Dat betekent dat bedrijven met een hogere beurswaarde een groter gewicht hebben in de index. Als Apple sterk stijgt of daalt, heeft dat dus meer invloed op de stand van de S&P 500 dan een beweging bij een kleinere onderneming in de lijst.
De stand van de index wordt uitgedrukt in punten. Die punten op zichzelf zeggen weinig, maar de procentuele verandering ten opzichte van gisteren, vorige week of vorig jaar vertelt je hoeveel de markt als geheel is gestegen of gedaald.
Wie bepaalt welke bedrijven erin zitten?
Niet elk groot Amerikaans bedrijf staat automatisch in de S&P 500. Een comité van Standard & Poor’s beslist welke bedrijven worden opgenomen en welke worden verwijderd. Daarvoor gelden een aantal criteria:
- Het bedrijf moet in de Verenigde Staten gevestigd zijn.
- De beurswaarde moet boven een bepaalde drempel liggen (naar schatting minimaal enkele miljarden dollars).
- Het aandeel moet voldoende verhandelbaar zijn, dus genoeg dagelijks handelsvolume hebben.
- Het bedrijf moet aantoonbaar winstgevend zijn over de afgelopen kwartalen.
Bedrijven worden regelmatig toegevoegd of verwijderd, bijvoorbeeld als een onderneming te klein wordt, van de beurs gaat of wordt overgenomen. Die herzieningen vinden meerdere keren per jaar plaats.
Wat is de S&P 500 als beleggingsinstrument?
Je kunt niet rechtstreeks in de index zelf beleggen, maar wel via zogeheten indexfondsen of ETF’s (Exchange Traded Funds) die de S&P 500 volgen. Zo’n fonds koopt aandelen in alle 500 bedrijven in dezelfde verhouding als de index, waardoor je met één belegging meteen gespreid bent over een groot deel van de Amerikaanse economie.
Dit maakt de S&P 500 populair bij zowel particuliere beleggers als grote institutionele partijen. In plaats van zelf aandelen te selecteren, volg je gewoon de markt. Historisch gezien heeft de index op de lange termijn een positief rendement laten zien, al zijn er ook periodes geweest van flinke dalingen, zoals tijdens de financiële crisis van 2008 of de coronacrash van 2020.
Een belangrijk nadeel: de index is volledig gericht op de VS. Je bent daardoor niet gespreid over andere regio’s zoals Europa of opkomende markten. Bovendien geeft de marktweging grote macht aan een handvol techgiganten, wat het risico concentreert.
S&P 500 vs. andere bekende indices
De S&P 500 is niet de enige bekende aandelenindex, maar wordt door veel beleggers als de meest representatieve beschouwd. Ter vergelijking:
| Index | Land | Aantal bedrijven | Kenmerk |
|---|---|---|---|
| S&P 500 | VS | 500 | Breed gespreide graadmeter VS |
| Dow Jones | VS | 30 | Oudste index, minder representatief |
| Nasdaq 100 | VS | 100 | Sterk gericht op technologie |
| AEX | Nederland | 25 | Grootste Nederlandse bedrijven |
De Dow Jones is ouder en bekender bij het grote publiek, maar bevat slechts 30 bedrijven. De S&P 500 geeft daardoor een veel breder en nauwkeuriger beeld van de Amerikaanse aandelenmarkt.
Veelgestelde vragen over de S&P 500
Kan ik als Nederlander beleggen in de S&P 500?
Ja. Via veel Nederlandse brokers en beleggingsapps kun je ETF’s kopen die de S&P 500 volgen. Je hebt geen Amerikaans brokersaccount nodig.
Is de S&P 500 hetzelfde als “de beurs”?
Nee. De S&P 500 is één index van één land. De wereldwijde aandelenmarkt is veel groter en omvat ook Europa, Azië en opkomende markten.
Wat betekent het als de S&P 500 daalt?
Dat de koersen van de 500 grote Amerikaanse bedrijven gemiddeld zijn gedaald. Het is een signaal dat beleggers minder vertrouwen hebben in de economie, maar het zegt niets over individuele aandelen of andere markten.
Betaal ik dividendbelasting als ik beleg in een S&P 500 ETF?
Dat hangt af van de structuur van het fonds en je persoonlijke situatie. In Nederland geldt een dividendbelasting van 15% die de VS inhoudt op uitkeringen vanuit Amerikaanse fondsen. Sommige ETF’s zijn zo opgezet dat dit effect kleiner is. Raadpleeg hiervoor altijd een belastingadviseur of de informatie van je broker.
De S&P 500 is kortom de meest gebruikte maatstaf voor de Amerikaanse aandelenmarkt en een populair startpunt voor wie wil beleggen in een breed gespreide portefeuille. Of je nu de economie wilt volgen of wilt instappen via een ETF: begrijpen wat de index inhoudt, is een goede eerste stap.
