De AEX is de belangrijkste aandelenindex van Nederland. De naam staat voor Amsterdam Exchange Index en de index valt onder Euronext Amsterdam. In de AEX zitten de 25 grootste en meest verhandelde bedrijven die op de Amsterdamse beurs genoteerd staan. De koers van de AEX geeft in één getal weer hoe het die bedrijven gezamenlijk vergaat op de beurs.
Je hoort de AEX vaak voorbijkomen in het nieuws als maatstaf voor de gezondheid van de Nederlandse economie. Stijgt de index, dan gaat het over het algemeen goed met de grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven. Daalt de index, dan is er onrust of pessimisme op de markt.
Hoe is de AEX opgebouwd?
De AEX bestaat uit 25 bedrijven, ook wel “large caps” genoemd. Dat zijn bedrijven met een grote marktwaarde. Bekende namen die historisch gezien vaak in de AEX zitten zijn ASML, Shell, Unilever, ING en Philips. De precieze samenstelling wordt elk jaar herzien door Euronext. Bedrijven die te klein worden of minder verhandeld worden, kunnen de index verlaten en worden vervangen door snelgroeiende nieuwkomers.
Elk bedrijf in de AEX heeft een bepaald gewicht. Een bedrijf met een hogere beurswaarde weegt zwaarder mee in de berekening van de index dan een kleiner bedrijf. Dit betekent dat een grote koersbeweging bij een zwaargewicht zoals ASML meer invloed heeft op de AEX-stand dan een vergelijkbare beweging bij een kleiner bedrijf in de index.
Wat zegt de AEX-koers?
De AEX-koers is een getal dat voortdurend verandert tijdens de handelsdag. Als de index op 900 staat, zegt dat getal op zichzelf niet zoveel. Wat telt is de verandering: staat de AEX vandaag 1% hoger dan gisteren, dan zijn de aandelen in de index gemiddeld gezien 1% meer waard geworden. Beleggers gebruiken de AEX als referentiepunt om te zien of hun eigen portefeuille het beter of slechter doet dan de markt als geheel.
De index opent elke werkdag en sluit aan het einde van de handelsdag. Op feestdagen is de beurs gesloten en beweegt de AEX niet.
Wat is het verschil tussen de AEX en andere Nederlandse indices?
Naast de AEX zijn er nog twee bekende Nederlandse indices. De AMX (Amsterdam Midkap Index) bevat de 25 middelgrote bedrijven die net onder de AEX vallen. De AScX (Amsterdam Small Cap Index) volgt de kleinste 25 beursgenoteerde bedrijven in de categorie daarna. De AEX is van die drie verreweg het meest gevolgd, omdat de 25 grootste bedrijven samen een groot deel van de totale beurswaarde van Euronext Amsterdam vertegenwoordigen.
Kun je investeren in de AEX?
Je kunt niet direct aandelen kopen in de AEX zelf, want het is een index, geen bedrijf. Wat wel kan is beleggen in een product dat de AEX volgt. Dat doe je via een ETF (Exchange Traded Fund) die de index nabootst. Zo’n ETF koopt alle 25 aandelen in de juiste verhouding, zodat jouw rendement de beweging van de AEX zo goed mogelijk volgt. Dit is een populaire manier voor beginnende beleggers om breed gespreid in de Nederlandse markt te stappen zonder zelf 25 losse aandelen te hoeven kopen.
Daarnaast bieden sommige brokers ook derivaten aan zoals opties en futures op de AEX. Dit zijn complexere producten die meer risico meebrengen en meer kennis vereisen. Voor de meeste particuliere beleggers is een AEX-ETF de eenvoudigste ingang.
De AEX is kortom de thermometer van de Nederlandse aandelenmarkt. Of je nu nieuws volgt, begint met beleggen of je portefeuille beoordeelt, de AEX geeft je in één oogopslag een beeld van hoe de grootste Nederlandse beursfondsen het doen.
