Een index fonds is een van de meest gebruikte manieren om te beleggen, en toch weten veel mensen niet precies hoe het werkt. Steeds meer Nederlanders kiezen voor dit type beleggingsfonds, omdat het toegankelijk is en geen diepgaande kennis vereist. Maar wat maakt zo’n passief fonds nu anders dan andere manieren van beleggen? En waarom kiezen zoveel mensen ervoor?
Wat een indexfonds precies doet
Een indexfonds volgt een beursindex, zoals de AEX in Nederland of de S&P 500 in de Verenigde Staten. Een beursindex is een lijst van aandelen die samen de markt vertegenwoordigen. Het fonds koopt al die aandelen in dezelfde verhouding als ze in de index zitten. Als een aandeel goed gaat in de index, stijgt ook de waarde van het fonds. Gaat het aandeel omlaag, dan daalt het fonds mee. Er is geen fondsbeheerder die zelf bepaalt welke aandelen goed of slecht zijn. Het fonds volgt de index gewoon zo nauwkeurig mogelijk. Dat wordt passief beleggen genoemd, in tegenstelling tot actief beleggen waarbij een beheerder zelf keuzes maakt.
Lage kosten zijn een groot voordeel
Omdat er niemand actief keuzes maakt, zijn de kosten van een indexfonds veel lager dan bij een actief beheerd fonds. Bij actief beheerde fondsen betaal je voor de kennis en het werk van de beheerder. Die kosten kunnen oplopen tot 1,5 procent of meer per jaar. Bij een passief fonds liggen de jaarlijkse kosten vaak tussen de 0,05 en 0,50 procent. Dat lijkt een klein verschil, maar over tientallen jaren maakt het een groot verschil in het eindresultaat. Stel dat je twintig jaar lang belegt, dan zorgen hogere kosten ervoor dat een aanzienlijk deel van je rendement verdwijnt zonder dat je er iets voor terugkrijgt. Lagere kosten betekenen simpelweg dat er meer geld voor jou overblijft.
Risico spreiden zonder veel moeite
Wanneer je belegt in een tracker die een brede index volgt, beleg je in één keer in tientallen of zelfs honderden bedrijven tegelijk. Dat spreidt het risico automatisch. Als één bedrijf failliet gaat, heeft dat maar een kleine invloed op je totale belegging. Bij individuele aandelen is dat anders. Als je al je geld in één aandeel stopt en dat bedrijf gaat failliet, ben je alles kwijt. Spreiding is een van de basisprincipes van verstandig beleggen, en een breed gespreid fonds maakt dat makkelijk. Sommige fondsen richten zich op een specifieke sector, zoals technologie of duurzame energie, maar ook dan ben je nog steeds gespreid over meerdere bedrijven binnen die sector.
Niet geschikt voor iedereen in elke situatie
Een beleggingsfonds dat een index volgt, is geen garantie op winst. De waarde kan dalen, soms flink. In een economische crisis kunnen indexen tientallen procenten in waarde verliezen. Wie zijn geld op korte termijn nodig heeft, loopt dan het risico dat hij moet verkopen op een moment dat de koersen laag zijn. Beleggen via een indexfonds werkt het beste als je een lange tijdshorizon hebt, van minimaal vijf tot tien jaar. Daarmee geef je de markt de tijd om te herstellen na een daling. Bovendien is het verstandig om alleen geld te beleggen dat je voor langere tijd kunt missen. Dat geldt niet alleen voor dit type fonds, maar voor beleggen in het algemeen.
Veelgestelde vragen over index fonds
Wat is het verschil tussen een index fonds en een ETF?
Zowel een indexfonds als een ETF volgen een index, maar er is een praktisch verschil. Een ETF wordt gedurende de dag verhandeld op de beurs, net als een gewoon aandeel. Een indexfonds koop je meestal aan het einde van de dag tegen een vaste prijs. Voor de meeste langetermijnbeleggers maakt dit weinig verschil, maar het is handig om te weten.
Hoeveel geld heb je nodig om te beginnen met een indexfonds?
Bij veel brokers en banken kun je al beginnen met een klein bedrag, soms zelfs vanaf 1 euro. Het instapbedrag verschilt per aanbieder. Je hoeft dus geen groot vermogen te hebben om te starten met beleggen in een passief fonds.
Moet je zelf iets doen als de markt daalt?
Als de markt daalt, hoef je als belegger in een indexfonds niets te doen. Het fonds past zich automatisch aan de index aan. Veel beleggers kiezen er zelfs voor om bij een daling extra bij te kopen, omdat aandelen dan goedkoper zijn. Maar dat is een persoonlijke keuze, geen verplichting.
Betaal je belasting over de winst van een indexfonds?
In Nederland betaal je geen belasting over de daadwerkelijke winst van je beleggingen. Wel valt je beleggingsvermogen in box 3, waar de belastingdienst een fictief rendement berekent. Over dat bedrag betaal je belasting. Hoe dit precies werkt, hangt af van je totale vermogen en de regels die gelden in het jaar van aangifte.
