Vermogensbelasting is iets waar veel mensen mee te maken krijgen, maar wat lang niet iedereen goed begrijpt. Heb je spaargeld, beleggingen of ander bezit? Dan kan het zijn dat je daar belasting over betaalt. In Nederland heet dit officieel de belasting in box 3, maar de meeste mensen kennen het als spaartaks of vermogensrendementsheffing. Wie dit niet begrijpt, kan zomaar voor verrassingen komen te staan bij de jaarlijkse belastingaangifte.
Wat valt er onder je vermogen
Je vermogen is alles wat je bezit, min je schulden. Denk aan spaargeld op een bankrekening, maar ook aan beleggingen, een tweede woning of geld dat je hebt uitgeleend aan iemand anders. Je eigen huis waar je zelf in woont, telt hier niet bij mee. Dat valt in een andere box. Schulden mag je aftrekken van je bezittingen, al geldt voor bepaalde schulden een drempel. Heb je een fiscale partner? Dan tel je elkaars bezittingen en schulden bij elkaar op en deel je daarna het totaal eerlijk. Dat kan soms gunstiger uitpakken voor de belasting die je samen betaalt.
Hoeveel belasting betaal je over je vermogen
Niet iedereen betaalt belasting over zijn of haar bezit. Er geldt een heffingsvrij vermogen: een bedrag waarover je geen belasting hoeft te betalen. In 2024 is dat bedrag per persoon ongeveer 57.000 euro. Heb je samen met een partner een gezamenlijk vermogen, dan geldt het dubbele. Pas boven dat bedrag gaat de belastingdienst rekenen. Hoe de berekening precies werkt, verandert de komende jaren. De overheid wil overstappen op een systeem waarbij je belasting betaalt over je werkelijke rendement, dus wat je echt hebt verdiend. Dat is eerlijker dan het huidige systeem, waarbij de belastingdienst een fictief rendement berekent. Dat fictieve systeem heeft in de rechter veel kritiek gekregen en moet verdwijnen.
De overgang naar belasting op werkelijk rendement
Al jaren is er discussie over hoe de heffing op vermogen berekend moet worden. De Hoge Raad oordeelde in 2021 dat het oude systeem van fictief rendement niet klopte. Mensen die weinig of geen rendement maakten op hun spaargeld, betaalden toch belasting alsof ze flink hadden verdiend. Dat is niet rechtvaardig. Sindsdien werkt de overheid aan een nieuw stelsel. De bedoeling is dat je straks belasting betaalt over de rente die je echt ontvangt, de dividenden die je werkelijk incasseert en de waardestijging van je beleggingen die je daadwerkelijk behaalt. Dit nieuwe systeem is nog niet volledig ingevoerd. Tot die tijd geldt een tijdelijke regeling die dichter bij de werkelijkheid zit dan het oude systeem, maar nog niet helemaal klopt.
Wat je zelf kunt doen
Wie wil weten of hij of zij belasting betaalt over vermogen, kan het best beginnen bij de eigen aangifte inkomstenbelasting. Daarin vul je de waarde van je bezittingen en schulden in op 1 januari van het belastingjaar. De belastingdienst berekent dan automatisch hoeveel je moet betalen. Wil je de heffing verlagen? Dan zijn er een paar mogelijkheden. Je mag schulden aftrekken van je bezittingen. Giften aan goede doelen kunnen soms ook voordelig uitpakken. Verder helpt het om goed bij te houden wat je hebt en wat je bezit waard is. Wie het ingewikkeld vindt, kan terecht bij een belastingadviseur of een onafhankelijk financieel adviseur. Zij kunnen uitleggen wat in jouw situatie de slimste aanpak is.
Veelgestelde vragen
Wat is het heffingsvrij vermogen in 2024?
Het heffingsvrij vermogen in 2024 is ongeveer 57.000 euro per persoon. Over het deel van je vermogen onder dit bedrag betaal je geen belasting. Heb je een fiscale partner, dan geldt het dubbele bedrag voor jullie samen.
Telt mijn eigen woning mee voor de belasting op vermogen?
Je eigen woning waar je zelf in woont, telt niet mee voor de berekening in box 3. Die woning valt in box 1 en wordt op een andere manier belast via het eigenwoningforfait.
Wat verandert er aan de berekening van de belasting op vermogen?
De overheid werkt aan een nieuw systeem waarbij je belasting betaalt over het rendement dat je echt hebt behaald. Nu geldt nog een tijdelijke regeling met een fictief rendement. Het nieuwe systeem, gebaseerd op werkelijk rendement, wordt naar verwachting in 2027 ingevoerd.
Betaal ik ook belasting als ik verlies maak op mijn beleggingen?
In het huidige tijdelijke systeem betaal je nog steeds belasting op basis van een berekend fictief rendement, ook als je verlies hebt gemaakt. In het nieuwe stelsel, gebaseerd op werkelijk rendement, zou verlies op beleggingen juist de belasting verlagen of zelfs op nul zetten.
